विश्वकपले सिकाएको पाठ

विश्लेषण
नेपालले पाँच आइसिसी यु–१९ विश्वकप क्रिकेट खेल्ने क्रममा थुप्रै कीर्तिमान बनाएको थियो। सन् २००० मा सुपर लिगमा पुग्नु, टेस्ट खेल्ने राष्ट्र पाकिस्तान, बंगलादेश, दक्षिण अफ्रिका (दुईपटक), न्युजिल्यान्ड र जिम्बावेलाई पराजित गर्नु युवा विश्वकपमा नेपालले बनाएका अनुपम उपलब्धि हुन्।
व्यक्तिगततर्फ त्यसको दुई वर्षपछि न्युजिल्यान्डमा बरदान चालिसेले एकै प्रतियोगितामा २ सय ३१ रन बनाउनुका साथै ७ विकेट लिनु, कनिष्क चौगाईंले २० खेलमा कुल ५ सय ३७ रन बनाई सर्वाधिक रन बनाउनेमा प्रतियोगितामै दोस्रो स्थानमा रहनु तथा शक्ति गौचन, विनोद दास, बसन्त रेग्मी र पारस खड्काको अलराउन्ड प्रदर्शन शीर्ष टोलीकै खेलाडीको जस्तो थियो।

नेपाल चमत्कारी प्रदर्शन गर्न तयार

टेस्ट टोलीविरुद्ध नेपाल एउटा अर्को चमत्कारी प्रदर्शनको नजिक छ। सोमबार अस्ट्रेलियासँग खेलेर आइसिसी यु–१९ विश्वकपमा पुनरागमन गर्नेक्रममा नेपालको मनोबल उच्च देखिएको छ। विगतको प्रदर्शनका आधारमा नेपाल अर्को एउटा स्तब्धपूर्ण नतिजा निकाल्ने योजनामा रहे पनि चुनौती त्यति सजिलो छैन।
अस्ट्रेलिया यु–१९ विश्वकपको सबैभन्दा सफल टोली हो। यसअघिका ८ संस्करणमध्ये अस्ट्रेलिया तीनपटक विजेता बनिसकेको छ। घरेलु मैदानमै प्रतियोगिता आयोजना भएकाले अस्ट्रेलियाको उपाधि जोगाउने सम्भावना बलियो मानिएको छ। टाउन्सभिलमा शनिबार सुरु प्रतियोगितामा टोलीले प्रथम श्रेणीको अनुभव बटुलेको १० खेलाडीसम्मिलित इङ्ल्यान्डलाई ६ विकेटले पराजित गरी यसको संकेत दिइसकेको छ।

यु–१९ विश्वकपमा नेपालको तथ्याङ्क

अस्ट्रेलियामा शनिबार सुरु हुने आइसिसी यु–१९ विश्वकप क्रिकेटमा नेपालको प्रदर्शन तथ्यांकमा। नेपालले यु–१९ विश्वकपमा छैटौंपटक सहभागिता जनाउन लागेको हो। यसअघिका पाँच सहभागितामा नेपाल र नेपाली खेलाडीले गरेको प्रदर्शन।

पारसको एकल साहस

आइसिसी यु–१९ विश्वकपमा नेपाल
२००८, मलेसिया
पहिलो दुई खेल हारेर प्लेट च्याम्पियनसिपमा धकेलिनु। दुई वर्षअघिको यु–१९ विश्वकप शैलीमै मलेसियामा नेपालको सुरुआत भयो। टेस्ट खेल्ने श्रीलंका र अस्ट्रेलियासँग नेपालले कुनै जादु देखाउन सकेन। नेपाललाई श्रीलंकाले ६१ र अस्ट्रेलियाले ९६ रनले पराजित गरे।
श्रीलंकाविरुद्ध अमृत भट्टराईले धारिलो बलिङ गर्दै नेपाललाई विजयको बाटो देखाएका थिए। उनले ४ विकेट लिँदा श्रीलंका ५८–४ मा पुगिसेकको थियो। विकेटकिपर महेश क्षेत्रीले पहिलो स्लिपको क्याच छाडेपछि उनी पाँचौं विकेट लिन चुके। साचिथ पाथिरानाले त्यसको फाइदा उठाउँदै ६२ रन बनाएर नेपालको मुखैको म्याच खोसे। श्रीलंकाले ९ विकेट गुमाई २ सय ३६ रन बनायो। नेपालले १ सय ७५ रनमात्र बनाउन सक्यो।

आकाश गुप्ता र सागर खड्का फाइनलमा वेस्ट इन्डिजविरुद्ध ब्याटिङ गर्दै। फाइल तस्विरः क्रिकइन्फो

डायस र उनको टोलीको बहादुरी

आइसिसी यु–१९ विश्वकपमा नेपाल
२००६, श्रीलंका
श्रीलंकाबाहेक अरु टोलीको तुलनामा नेपालले खेलेको खेलमा सामान्यत धेरै दर्शक हुन्थे। प्रायः सबै दर्शक श्रीलंकाली हुन्थे। तर उनीहरू नेपालको खेल भएर नभई रोय (प्रशिक्षक रोय लुक डायस) को टोलीको खेल भनेर समर्थन गर्न आएका हुन्थे। उनीहरूलाई नेपाल भन्नु नै डायस थियो। यसले नेपाली टोलीलाई घरैमा खेले जस्तो अनुभूति गराएको थियो।
पहिलो दुई खेलमा नेपालको प्रदर्शन घरैमा खेलेजस्तो रहेन। पहिलो खेलमा नेपाल इङ्ल्यान्डसँग सजिलै ७७ रनले पराजित भयो। कनिष्क चौगाईंले ७८ रन बनाए पनि यशवन्त सुवेदीले अन्तिम बलमा कुनै रन बनाउन नसक्दा जिम्बावेसँग नेपाल २ रनले पराजित भयो। अन्तिम खेलमा आयरल्यान्डलाई पराजित गरी नेपालले प्लेट च्याम्पियनसिपको तयारी गर्‍यो। शरद भेषावकरको अविजित ८२ रनमा नेपालले २ सय ३४ रन बनायो। इआन मोर्गनले ८६ रन बनाए पनि नेपालले उनको टोलीलाई १ सय ७४ रनमा समेटिदियो।

फाइनलमा विजयी रन बटुलेपछि रतन रौनियार र राज श्रेष्ठ। तस्विर :  क्रिकइन्फो ।

चिप्लिएका सुरक्षित हातहरू

आइसिसी यु–१९ विश्वकपमा नेपाल
२००४, बंगलादेश
लगातार तेस्रोपटक विश्वकपमा छनोट भएसँगै नेपालले अर्को कोसेढुंगा तयार पारिसकेको थियो। पाकिस्तानको कराँचीमा नेपालले युथ (यु–१९) एसिया कप जितेर बंगलादेश विश्वकपमा स्थान सुरक्षित गरेको थियो। सन् २००१ को प्रतियोगितालाई निरन्तरता दिँदै नेपालले विजय पायो।
विदेशी भूमिमा नेपालको यो पहिलो उपाधि थियो। पाकिस्तानको टेस्ट छवि मनन गर्ने हो भने नेपालले त्यहाँ गएर अर्को उपाधि जित्न जादू नै गर्नुपर्नेछ। टेस्ट खेल्ने राष्ट्रहरू सुरक्षाका कारण देखाई पाकिस्तान आउन अस्वीकार गरिरहेको अवस्थामा एसियाली क्रिकेट परिषद्ले कराँचीमा प्रतियोगिता सारेपछि नेपाललाई साइत परेको थियो।

कँराचीमा म्यान अफ द फाइनल शरद भेषावकर र कप्तान शक्ति गौचन उपाधिका साथ।  तस्विरः क्रिकइन्फो

'जायन्ट किलर्स' को आगमन

आइसिसी यु–१९ विश्वकपमा नेपाल
२००२, न्युजिल्यान्ड

एडमन्ड हिलारीले सगरमाथामा पहिलो मानव पाइला टेकेको प्रसंगले धेरै न्युजिल्यान्डवासी नेपाललाई सम्झन्थे। सन् २००२ को आइसिसी यु–१९ विश्वकपले न्युजिल्यान्डको मात्र नभई विश्वले नै नेपाललाई हेर्ने दृष्टिकोणमा परिवर्तन गरिदियो।

पहाडमा कहाँ क्रिकेट खेल्छ? न्युजिल्यान्डको विश्वकप अघिसम्म नेपाली पदाधिकारीलाई प्रायः यही प्रश्न तेर्सिन्थ्यो। न्युजिल्यान्ड विश्वकपमा पनि नेपाली टोली यही प्रश्नले हैरान भए।  न्युजिल्यान्डमा रहेका नेपालीहरू पनि नेपाली क्रिकेटको क्षमतामा त्यति परिचित थिएनन्। नेपाली समाजले राखेको एक कार्यक्रममा कप्तान विनोद दासले भनिदिए, 'हामी तपाईहरूको विश्वासलाई धोका दिन्नौं।'

विनोद दास प्लेट फाइनलमा जिम्बावेका ब्रेन्डन टेलरविरुद्ध बलिङ गर्दै। तस्विर :  एजेन्सी

पहिलो सहभागितामै बनेको पहिचान

आइसिसी यु–१९ विश्वकपमा नेपाल
सन् २०००, श्रीलंका
आइसिसी यु–१९ विश्वकपमा छनोट हुने आशा बोकेर नेपाली टोली सिंगापुर यात्रामा निस्केको थियो। हङकङमा सन् १९९७ मा भएको युथ (यु–१९) एसिया कपमा नेपालको यात्रा समूह चरणभन्दा माथि उठ्न सकेको थिएन।
उमेर समूहको पहिलो सहभागिताले नेपाललाई धेरै पाठ सिकाएको थियो। अन्तर्राष्ट्रिय एक्सपोजरले खेलाडीको आत्मविश्वास बढाएको थियो। कप्तान विनोद दास र उपकप्तान राजु बस्नेत जस्ता खेलाडी दोस्रोपटक टोलीमा परेकाले नेपाली टोली अनुभवी पनि बनेको थियो।
सिंगापुरका शीर्ष दुई टोली यु–१९ विश्वकपमा छानिन्थे। बंगलादेशले टेस्ट खेल्न मान्यता पाइसकेको थिएन र एसिसीकै प्रतियोगितामा खेलिरहेको थियो। त्यसैले नेपालसहित अन्य टोलीले दोस्रो स्थानमै आँखा लगाएका थिए। मौसमले कसैलाई सजिलो हुन दिएन।

समस्याग्रस्त तयारी

अन्तर्राष्ट्रिय स्पर्धामा खेल्न जानुअघि नेपाली क्रिकेटसँग समस्यामात्र हुन्छ। आइसिसी यु–१९ विश्वकप र विश्व क्रिकेट लिग डिभिजन ४ जस्ता मुख्य प्रतियोगिता अघि नेपालसँग योजना धेरै छन्। मनसुनले गर्दा अभ्यास गर्न नपाउनु र राष्ट्रिय प्रतियोगिताबिनै मुख्य प्रतियोगिता खेल्न लाग्नु नेपालको यसपटकका मुख्य समस्या हुन्। 
साउने झरीले १० दिनदेखि बन्द प्रशिक्षणमा रहेको यु–१९ टोलीले राम्रोसँग अभ्यास गर्न पाएको छैन। कीर्तिपुरको त्रिवि क्रिकेट मैदानको विकेट कभरले छोपिएको छ। बाँकी मैदान पानी जमेर हिलो भएको छ। अस्ट्रेलियामा अगस्ट ११ बाट सुरु हुने यु–१९ विश्वकपको समय छोट्टिदै आउँदा नेपाली टोलीको जिममै धेरै समय सीमित छ।