नेपाल पहिलो क्रिकेट शृंखलालाई तयार

नेपाली क्रिकेटका लागि श्रीलंका पानि पँधेरो जस्तै हो। अधिकांश मुख्य प्रतियोगिता खेल्नु अगाडी नेपालको तयारी श्रीलंकामै हुन्छ। त्यही श्रीलंकामा नेपालले आफ्नो क्रिकेट इतिहासकै पहिलो शृंखला खेल्दै छ।
श्रीलंका भ्रमणमा त्यहाँको स्थानीय टोलीसँग दुई तीनदिवसीय खेल खेलिसकेको नेपालले अव हङकङसँग बुधबार, बिहीबार र शनिबार गरी तीन ट्वान्टी–२० अन्तर्राष्ट्रिय शृंखला खेल्ने छ। त्यसपछि यी दुई टोलीले एक ५० ओभरको खेल खेल्ने छ। 

मंगलबार दिउँसा वर्षाले भिजेको रानगिरी दम्बुला अन्तर्राष्ट्रिय रंगशाला। यही मैदानमा नेपालले हङकङसँग पहिलो दुई ट्वान्टी–२० अन्तर्राष्ट्रिय खेल्दै छ। तस्विर सौजन्यः देवेन्द्र सुवेदी

रातो बल र सेतो लुगामा फर्किएको नेपाली क्रिकेट

पारस खड्का उमेरले १७ वर्ष लाग्दैथिए। सन् २००४ को अन्तरमहादेशीय कपमा मलेसियासँगको खेलबाट राष्ट्रिय टोलीमा प्रवेश पाउन उनी कीर्तिपुर मैदानमा उभिएका थिए। एकैपटक तीनदिवसीय खेल खेल्नुपर्ने भएकाले पारसजस्ता युवा खेलाडीको असली परीक्षा हुने सबैको अनुमान थियो।
पारस क्रिजमा जाँदा नेपालले ३८ रनमा ५ विकेट गुमाइसकेको थियो। उनले अनुभवी शक्ति गौचनसँग ८० रन जोडेपछि आफ्नो 'डेब्यु' अविस्मरणीय मात्र बनाएनन् नेपालको विजय आधार पनि तयार पारे। उनले यसअघि मलेसियाको पहिलो इनिङ्समा दुई सानदार क्याच र १ विकेट लिइसकेका थिए। 

नेपालले श्रीलंकाको डेभलपमेन्ट टोलीविरुद्ध यही सेतो जर्सी लगाएर खेल्ने छ। तस्विरः विनोद पाण्डे

डिभिजन २ अगाडी खोजिएको पद्धति

'टुँडिखेलमा खेलेर डिभिजन २ मा ल्याइयो, अब हाम्रो नेपालमा एउटा रंगशाला चाहियो।'
विश्व क्रिकेट लिग डिभिजन ३ लिग जितेर मलेसियाबाट फर्किएको नेपाली टोलीको स्वागत गर्न त्रिभुवन विमानस्थल पुगेका समर्थक एकोहोरो चिच्याइरहेका थिए।
प्रशिक्षक पुबुदु दासानायकेको चिन्ता पनि यसै सेरोफेरोमा थियो। 'प्रतिभाको हिसाबमा हामी डिभिजन २ मा राम्रो गर्न योग्य छौं, तर त्यहीअनुसार पद्धति हुनुपर्‍यो त्यो प्रतियोगिताका लागि,' उनले व्यवस्थापनतर्फ इंगित गरे।

युगान्डासँग निरन्तरताको लक्ष्य

आइसिसी विश्व क्रिकेट लिग डिभिजन ३ बिहीबार मलेसियामा सुरु हुँदा नेपाल र युगान्डाले पुरानै भेटलाई निरन्तरता दिने छन्। यसबाहेक अमेरिका, मलेसिया, बर्मुडा र सिंगापुरको चुनौती पनि यी दुई टोलीसामू छ।
गत वर्षको मे महिनामा पनि नेपाल र युगान्डा नै डिभिजन ३ को फाइनलमा पुग्दै एकदिवसीय विश्वकप छनोटमा परेका थिए। नेपालले बर्मुडामा समूह चरणमा युगान्डासँग पाएको ६ विकेटको पराजय बदला फाइनलमा ५ विकेटले लिएको थियो। 

नेपाली टोलीका कप्तान पारस खड्कासहित अन्य पाँच देशका कप्तान डिभिजन ३ ट्रफीका साथ । तस्विरः आइसिसी

दावेदार नेपाललाई सजिलो छैन डिभिजन ३

अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद (आइसिसी) ले विश्व क्रिकेट लिग डिभिजन ३ युगान्डामा गर्ने तय गरिसकेको थियो। यस्तोमा नेपालले युएईमा त्यसका लागि तयारी गर्ने योजना बुन्दै थियो।
आइसिसीको ग्लोबल एकेडेमी मैदानमा नेपालले अभ्यास खेल खेल्ने सम्भावना बन्यो। तर युएईले एकदिवसीय विश्वकप तयारी भनेर दोस्रो टोलीमात्र नेपालसँग उतार्ने जनायो। आइसिसीले डिभिजन ३ मै खेल्ने बर्मुडासँग पनि अर्को अभ्यास खेल खेल्न भन्यो।

नेपाली प्रशिक्षक नै किन?

टिप्पणी
क्रिकेटका क्यानाडेली प्रशिक्षक पुबुदु दासानायकेको नेपाली क्रिकेटसँगको सम्बन्ध अन्योल रहेको अवस्थामा राष्ट्रिय खेलकुद परिषदका सदस्यसचिव युवराज लामाले नेपाली प्रशिक्षकमै विश्वास देखाउनुपर्ने समय आएको बताएका छन्।
एसिसी यु–१६ प्रिमियर लिग खेल्न जान लागेको नेपाली टोलीको बिदाइमा उनले यस्तो धारणा राखेका हुन्। वसन्त शाही र राजु बस्न्यातको प्रशिक्षणमा नेपाली टोलीले मलेसियामा बिहीबार सुरु हुने प्रतियोगितामा प्रतिस्पर्धा गर्दैछ। पूर्वराष्ट्रिय खेलाडीद्वय शाही र बस्न्यात दुवैको अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा यो पहिलो प्रशिक्षण अनुभव हुनेछ।

प्रशिक्षक जगत टमाटा एसिसी यु–१९ एलिट कपका दौरान थाइल्यान्डमा

दासानायके नेपाली क्रिकेट छाडेर जादैं

नेपाली क्रिकेट प्रशिक्षक पुबुदु दासानायके बुधबार क्यानडा फर्कंदैछन्।
वर्षायाम लागेसँगै नेपाली क्रिकेटका विदेशी प्रशिक्षक यो समय छुट्टीमा घर जाने गर्थे। पुबुदुको कथा भने फरक छ। वर्तमान नेपाली क्रिकेटको भद्रगोल अवस्थाले उनी सधैंका लागि क्यानडा फर्कन लागेका हुन्।

अफगानिस्तान र युएईलाई देखाउने अवसर

एसिसी प्रिमियर लिग खेल्न मलेसिया जादा नेपाली क्रिकेट टोली आन्तरिक समस्याहरु विर्सने प्रयासमा छ। ट्वान्टी–२० विश्वकपमा ऐतिहासिक सहभागिता जनाएको १५ दिनपछि नै नेपाली क्रिकेट आन्तरिक विवादमा रुमल्लिएको थियो।
देशको क्रिकेटको सर्वोच्च संस्था नेपाल क्रिकेट संघ (क्यान) मा थिति बसाल्नुपर्ने माग राख्दै विश्वकप खेलेका १६ खेलाडीले राष्ट्रिय प्रतियोगिता बहिस्कार गरेका थिए। उनीहरुले १० बुँदे मागमा क्यानमा आर्थिक पारदर्शीताको पनि आवाज उठाएका थिए। त्यसैलाई लिएर अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले क्यानको अनुसन्धान गरिरहेको छ।

'क्रिकेटको चोट ग्रस्त वर्ष'

नरेश बुढाएर यसो फर्किएका मात्र के थिए, जितेन्द्र मुखियाले त्यही मौकामा बल समात्न भनेर उनलाई फाल्न पुगे। त्यही बल नरेशको टाउकोमा लाग्यो। उनको आँखीको डिल फुट्यो। नरेश रगताम्मे टाउको समात्दै मैदान बाहिर निस्किए।
'फ्रिक' दुर्घटनापछि शुक्रबार कीर्तिपुरस्थित त्रिवि क्रिकेट मैदानमा विश्व ट्वान्टी–२० क्रिकेटको तयारीमा अभ्यासरत नेपालको गति केही समय रोकिन पुग्यो। मलेसियाबाट अघिल्लो दिन मात्र फर्किएका एसभी सुभ्रा मैदान के पुगेका थिए, नरेश टाउको समाउँदै उनीसमक्ष पुगिहाले। सुभ्राले ब्यान्डेजले नरेशको टाउको बेरिदिए। केही समयको विश्रामपछि नरेश फेरि मैदान पसे। 

नरेश बुढाएर । तस्विरः विजय राइ/नागरिक

नेपाललाई सजिलो छैन न्युजिल्यान्डमा खेल्न

नेपालको सबै आशा न्युजिल्यान्डमा शक्ति गौचनको ब्याटिङमा थियो। शक्तिले कस्तो ब्याटिङ गर्छन् त्यसैमा सन् २००२ को आइसिसी यु–१९ विश्वकपमा नेपालको प्रदर्शन निर्भर रहने अनुमान र विश्लेषण धेरैको थियो।
सन् २००१ मा घरेलु मैदानमा सम्पन्न एसिसी यु–१९ कपले शक्तिलाई स्टार बनायो। माल्दिभ्सविरुद्ध शक्तिले पुल्चोक मैदानमा विपक्षीलाई कुनै अवसर नदिई शतक बनाएका थिए। अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटमा नेपाली खेलाडीको यो केवल दोस्रो शतक थियो। शक्तिको यही रवाफमा पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय उपाधि जित्दै नेपालले न्युजिल्यान्डको विश्वकप यात्रा तय गरेको थियो।

तस्विर सौजन्यः क्रिकेटिङनेपालडटकम

विश्वकप पर्खंदै दासानायके

नेपाल ट्वान्टी–२० विश्वकपमा पुगेको खुसीमा मग्न छ। सोमबारमात्र नेपाली टोलीका खेलाडीलाई सरकारले १०–१० लाख प्रदान गरी सामूहिक खेलमा सबैभन्दा ठूलो नगद सम्मान गर्‍यो। टोलीको व्यस्तताले सम्मानको केही कार्यक्रम रोकिएर बसेका छन्।
प्रशिक्षक पुबुदु दासानायके ट्वान्टी–२० विश्वकपमा छनोट हुनुलाई नै ठूलो उपलब्धि मान्दैनन्, बोनसका रुपमा हेर्छन। नेपाललाई एकदिवसीय विश्वकपमा छनोट गराउनु दासानायकेको मुख्य लक्ष्य हो। न्युजिल्यान्डमा जनवरी १३ बाट एकदिवसीय विश्वकप छनोट हुँदैछ। त्यसका लागि नेपाली टोली मंगलबार १० दिने प्रशिक्षण र अभ्यास खेललाई न्युजिल्यान्ड लागेको छ।

'छक्कै छक्का हानिन्छ, विश्वकप खेलिन्छ'

पछिल्लो २६ महिनायता नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टोली अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिता खेलेर विरलै खाली हात फर्केको छ। आइसिसी विश्व ट्वान्टी–२० छनोटमा सहभागिता जनाएर आइतबार स्वदेश फर्केको नेपाली टोलीको हातमा भने कुनै ट्रफी थिएन। तर, यसपालि उनीहरूले जति सम्मान पाए, त्यति अहिलेसम्मको कुनै ट्रफीले दिएन।
युएईमा शनिबार सम्पन्न विश्व ट्वान्टी–२० छनोटमा तेस्रो भएकाले नेपाली टोलीले कुनै ट्रफी उचाल्न पाएन। उपाधि नपाए पनि नेपाललाई विश्वकप क्रिकेटको मैदानमा पुर्‍याएर ऐतिहासिक सफलता दिलाएको टोलीलाई आत्मैदेखि गर्वसाथ स्वागत गरे नेपाली खेलप्रेमीहरूले।

त्रिभुवन विमानस्थल बाहिर निस्कदैं पारस खड्का र नेपाली टोली। तस्बिरः विकास कार्की/नागरिक

नेपाली क्रिकेट परिभाषित शरद

शरद भेषावकरले नेपाली क्रिकेटलाई परिभाषित गर्छन् भन्दा अतिशयोक्ति नहोला। आयोजक युएईसँग शनिबार मध्यपंक्तिका ब्याट्सम्यान शरदले लगातार २ छक्का प्रहार गर्दै नेपाललाई आइसिसी विश्व ट्वान्टी–२० छनोटमा तेस्रो स्थान दिलाउन जुन भूमिका खेले, त्यसले नै शरदको क्षमता प्रष्ट पार्छ।
नेपालले प्रतियोगितामा दोस्रो ब्याटिङ गर्दै ५ खेल जित्यो। ४ खेलमा शरदले विजयी रन बटुले। डेनमार्कसँगको पहिलो खेल छाड्ने हो भने बाँकी तीन इनिङ्स शरदकै मात्र नभएर नेपाली क्रिकेटकै स्मरणीय हुनसक्छ। केन्यासँग अन्तिम ओभरमा १७ रन आवश्यक हुँदा शरदले एक्लैले ३ छक्कासहित २० रन बनाए।

हङकङसँग अन्तिम ओभरमा निर्णायक भुमिका खेल्दै शरद भेषावकर। तस्बिरः रमन सिवाकोटी

नेपथ्यका नायक

तस्बिर पुबुदु दासानायके फेसबुक पेजबाट

यो तस्बिर हेर्ने हो भने धेरै क्रिकेटप्रेमीले सचिन तेन्दुलकरको १ सय ४२ को इनिङ्स सम्भि्न्छन्। सन् १९९४ मा श्रीलंकाको भारत भ्रमणमा लखनउमा बनेको शतक। यो तस्बिरको विशेषता नै हो तेन्दुलकरबाहेक अरुमा ध्यान नजाने। दुई वर्षअघि नेपाली क्रिकेटप्रेमीको ध्यान यसै तस्बिरमा सचिन पछाडि उभिने खेलाडीमाथि गयो, जब पुबुदु दासानायके नेपालको प्रशिक्षक बनेर काठमाडौं आए।
हुन त, फोटो जस्तै विकेटकिपर दासानायकेले श्रीलंकाबाट आफ्नो खेलजीवनमा सम्झनलायक खासै केही प्रदर्शन गरेनन्। दासानायकेले श्रीलंकाबाट कुल ११ टेस्ट र १८ एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय खेले। २००१ मा क्यानाडा बसाइ सरेपछि उनले सफलता पाउन लागे। २००५ मा उनी क्यानाडाकै कप्तान नै बने। २००७ मा उनलाई क्यानाडाले खेल्ने सँगै प्रशिक्षण गर्ने जिम्मेवारी पनि दियो। चार वर्षपछि उनले क्यानाडालाई एउटा प्रशिक्षकको नाताले एकदिवसीय विश्वकपसम्म डोर्‍याए।

अफगानिस्तानसँग सुधारिएको ब्याटिङ अपेक्षामा नेपाल

अफगानिस्तानसँग बिहीबार आइसिसी विश्व ट्वान्टी–२० छनोटमा उत्रँदा नेपालको समूह विजेता हुने आशा अझै रहनेछ। त्यही अर्को पराजयले नेपाललाई प्रतियोगिताबाटै बाहिर पनि पठाउन सक्छ।
अफगानिस्तानलाई पनि समूह विजेताको हिसाबमा अर्को वर्ष बंगलादेशमा हुने विश्व ट्वान्टी–२० मा छानिन नेपालसँगको खेल निकै महत्वपूर्ण छ। नेपाल र केन्यासँग विजय हात पारे अफगानिस्तान समूह विजेता बन्न सक्छ। समूह 'बी' मा नेदरल्यान्ड्स र अफगानिस्तानको समान ८ अंक छ। अफगानिस्तानले केन्या र स्कटल्यान्डसँग अन्तिम दुई खेल खेल्नेछ। नेपालको अर्को खेल बर्मुडासँग छ। 

यसै वर्ष मार्चमा काठमाडौंमा भएको एसिसी ट्वान्टी–२० कपमा कप्तान पारस खड्काले अर्धसतक बनाए पनि नेपाल पराजित भएको थियो। तस्बिरमा अफगानिस्तानका कप्तान मोहम्मद नाबी पनि देखिन्छन्। फाइल तस्बिरः विकास कार्की

मिसन ट्वान्टी–२० विश्वकप

विश्व ट्वान्टी–२० छनोटमा नेपालसामु धेरै चुनौती छन्। नेपालको विश्वकप सपना यसैसँग जोडिएको छ। एसोसिएट राष्ट्रका अन्य बलिया विपक्षीसँग खेल्नुपर्ने यथार्थबीच प्रशिक्षक पुबुदु दासानायकेले प्रतियोगिता जितेर सोझै ट्वान्टी–२० विश्वकपमा छनोट हुने लक्ष्य बनाएका छन्।

'मेरो लक्ष्य उपाधि जित्नु नै हो। समूहमा शीर्ष भएर विश्वकपमा छनोट हुनु हो,' दासानायके आत्मविश्वास साथ भन्छन्। तीन महिनाअघि सिंगापुरमा नेपाल एसिसी इमर्जिङ टिम्स कपको एकदिवसीय खेलमा अफगानिस्तानमाथि विजय पाउन थोरैले चुकेको थियो। दासानायके ट्वान्टी–२० विश्वकपमा छनोट हुने आधार यसैलाई मान्छन्।

ब्याट्सम्यान शरद भेषावकर प्रशिक्षणमा। तस्विरः विजय राई/नागरिक

राष्ट्रिय टोली बाउन्ड्री बाहिर, क्षेत्रीय क्रिकेट भित्र

दसदिने दिल्ली भ्रमणमा सात अभ्यास खेल खेलेर काठमाडौं फर्केपछि नेपाली राष्ट्रिय टोलीको बाँकी प्रशिक्षण कीर्तिपुरस्थित त्रिवि मैदानमै तय थियो। विश्व ट्वान्टी–२० छनोट खेल्न नेपाली टोली नोभेम्बर १० मा युएई जाँदैछ। दिल्लीमा पूरा नभएका रणनीतिक पक्ष उनीहरूको स्वेदशको अभ्यासमा बनाउने योजना थियो।
सोहीअनुरुप शुक्रबार बिहान मैदान पुग्दा खेलाडीहरू एक्कासि झस्किन पुगे। मैदानमा काठमाडौं क्षेत्रीय यु–१९ प्रतियोगिता भइरहेको थियो। नेट्सको अभ्यास विकेट तयारी थिएन। प्रशिक्षक पुबुदु दासानायके राष्ट्रिय खेलाडीलाई खेलाउनभन्दा पनि ललितपुर र भक्तपुर जिल्लाको यु–१९ छनोट प्रतियोगिता हेर्नै बाध्य भए। उनीसँग वर्तमानभन्दा पनि भविष्यको खेलाडी हेर्नुको विकल्प थिएन।
सामन्य स्ट्रेचिङ गरेपछि खेलाडी बाउन्ड्री लाइन बाहिरबाटै ललितपुर र भक्तपुर खेल हेर्न बाध्य थिए। त्यसपछि राष्ट्रिय टोलीका कप्तान पारस खड्काले आफूलाई सम्हाल्न सकेनन्। अघिल्लो महिना अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद्ले क्यानलाई ८४ हजार डलर जरिवाना गराउँदाको विषयमा नेपाली क्रिकेटको सर्वोच्च निकायका जिम्मेवार व्यक्तिहरूको नैतिकतामा समेत प्रश्न उठाएका उनले दिल्ली भ्रमणको कमजोरीदेखि अभ्यासका लागि मैदान र नेट्स नपाउँदा नेपाल क्रिकेट संघ (क्यान) को खुलेर आलोचना गरे। कप्तान पारसकै शब्दमा : 

कप्तान पारस खड्का मिडियासँग आलोचना पोख्दै

नेपाल विश्वकप पुगेन भने फर्कन्छु : दासानायके

क्रिकेट प्रशिक्षक पुबुदु दासानायकेले सम्झौता नवीकरण गर्दै भने, 'नेपाल विश्वकपमा पुग्न सकेन भने म फर्कने छु।' अर्को वर्ष नेपाललाई विश्वकपमा पुर्‍याउने अठोटका साथ राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीका प्रशिक्षक दासानायकेलेसम्झौता एक वर्ष लम्ब्याएका हुन्। 

सन् २०११ को अक्टोबरमा पूर्व श्रीलंकाली खेलाडी दासानायके नेपाल आएका थिए। पहिलोपल्ट ६ महिनालाई आएका दासानायकेले त्यसपछि १ वर्ष लम्ब्याए। अहिले उनले दोस्रोपल्ट सम्झौता नवीकरण गरेका हुन्। 

नेपालको लक्ष्य सेमिफाइनलभन्दा माथि

नेपालसँग खेल्दा पहिलोपल्ट युएई दबाबमा हुनेछ। एसिसी ट्वान्टी–२० कपको सेमिफाइनललाई लिएर नेपाली क्रिकेट टोलीमा उत्साह छ। त्यस विपरीत युएई सम्भवत नेपालसँगका पछिल्ला तीन खेलमा पाएको पीडा एकैपटक पोख्ने दाउमा छ। 

नेपालले आज युएईसँगको खेललाई एउटा अवसरमा लिएको छ। एसिसी ट्वान्टी–२० कपको चौथो संस्करणमा आइपुग्दा नेपाल लगातार दोस्रोपल्ट सेमिफाइनल खेल्दैछ। युएईलाई हराएर नेपाल पहिलोपल्ट एसिसी ट्वान्टी–२० को फाइनल पुग्ने आशामा छ। लक्ष्य त्योभन्दा अझै माथि छ। 

तस्विरः विकास कार्की/नागरिक

होलीले रंगिने नेपालको तयारी

'बिहानीले दिनकै संकेत गर्छ' अंग्रेजी यो भनाइजस्तै नेपालले मंगलबार सुरु एसिसी ट्वान्टी–२० कपमा माल्दिभ्ससँगको खेललाई यसै किसिमले लिएको छ। उपाधि जित्ने लक्ष्य बनाएको नेपालले पहिलो खेललाई प्रतियोगिताका बाँकी खेलसँग जोडेको छ। 

१० राष्ट्रसम्मिलित प्रतियोगितामा माल्दिभ्सलाई तुलनात्मक हिसाबमा सबैभन्दा कमजोर मानिएको छ। नेपालले माल्दिभ्सलाई सजिलै पराजित गरी प्रतियोगितामा राम्रो सुरुआत गर्ने दाउमा छ। त्यसपछिका खेलमा कस्तो खेलिन्छ भन्ने माल्दिभ्सको खेलले देखाउने कप्तान पारस खड्का र प्रशिक्षक पुबुदु दासानायके बताउँछन्। 

तस्विरः नागरिक